Je kiest nu zelf hoe hard ChatGPT nadenkt: zo werkt de nieuwe schuifknop

ChatGPT heeft er een schuifregelaar bij, en die bepaalt hoe lang het model over jouw vraag nadenkt. Betaal je voor Plus of Pro, dan zet je hem per vraag omlaag voor een snel antwoord of omhoog voor een offerte die moet kloppen. Voor het eerst draai je in ChatGPT zelf aan de rekenkracht, in plaats van te kiezen tussen modelnamen die niemand uit elkaar houdt. En dat verandert voor welke klussen je hem inzet.

Wat doet die schuifregelaar precies?

De schuifregelaar bepaalt hoeveel rekentijd ChatGPT aan één antwoord besteedt, zonder dat je van model wisselt. OpenAI maakte de functie op 6 augustus 2026 bekend in de aankondiging van de nieuwe GPT-5.6 Sol, samen met een flinke verruiming voor gratis gebruikers. Plus- en Pro-abonnees zien de regelaar op het web, in de mobiele app en in de desktopversie.

Het belangrijkste dat eronder verandert: Instant en Thinking zijn samengevoegd. Waar je eerst tussen twee smaken schakelde die ook nog eens anders klonken, draait nu hetzelfde model beide standen. Vergelijk het met twee auto's waartussen je eerst moest overstappen om harder te rijden, terwijl je nu gewoon dieper op het gaspedaal drukt. Eén auto, zelfde toon, meer vermogen.

“De updates aan GPT-5.6 Sol in ChatGPT zijn bedoeld om directere antwoorden te geven, strakker op te maken en extra detail weg te laten waar het niet helpt.”

OpenAI, in de aankondiging van 6 augustus 2026

Zo zet je het denkniveau in vier stappen

Je stelt het denkniveau per vraag in, niet per gesprek of per account. Dat betekent dat je de stand bewust moet kiezen op het moment dat je typt.

1. Open ChatGPT op het web, in de app of in de desktopversie en log in met je Plus- of Pro-account.
2. Klik onderin op het invoerveld. Bij de knoppen rond het tekstvak staat de nieuwe regelaar voor denkniveau.
3. Sleep hem naar links voor een snel antwoord, of naar rechts als je wilt dat het model doorredeneert.
4. Stel je vraag en laat de stand staan zolang je in hetzelfde soort werk zit. Schakel je naar iets simpels, zet hem dan terug, anders wacht je onnodig lang op een antwoord van twee regels.

Zie je de regelaar nog niet? De uitrol loopt gefaseerd, dus wachten of even uit- en weer inloggen helpt meestal.

Wanneer zet je hem hoog en wanneer laag?

Hoog loont bij werk waar een fout je geld of geloofwaardigheid kost, laag is beter bij alles wat je zelf binnen een minuut controleert. Deze tabel dekt de meeste kantoortaken.

Wil je weten of het verschil er voor jouw werk toe doet, test het dan met dezelfde vraag op twee standen. Plak deze prompt er letterlijk in, eerst met de regelaar laag en daarna hoog, en leg de antwoorden naast elkaar.

Hieronder staat een offerteregel uit ons voorstel. Controleer de rekensom,
benoem elke aanname die ik impliciet doe, en geef aan welke aanname het
grootste risico vormt als hij niet klopt. Geef geen advies over de tekst.

[plak hier je offerteregel, inclusief aantallen, uurtarief en btw]

Even voor de beeldvorming: bij een vraag als deze is het verschil tussen laag en hoog meestal niet de toon maar het aantal aannames dat het model expliciet benoemt. Bij de lage stand blijven die aannames vaak onbesproken, en juist daar zitten de fouten die je pas na verzending ontdekt.

Wat is er nog meer veranderd aan Sol?

Volgens de eigen evaluatie van OpenAI maakt het model fors minder feitfouten dan zijn voorganger. In een interne test met financiële, medische en juridische vragen zat er bij GPT-5.6 Sol ongeveer 68 procent minder vaak een feitfout in het antwoord dan bij GPT-5.5 Instant. Bij het lichtere GPT-5.6 Luna was dat 62 procent minder. Dat zijn cijfers van OpenAI zelf, niet van een onafhankelijke partij, dus een blik op de bredere ChatGPT-cijfers van TheAIDaily blijft nuttig als tegenwicht.

Verder is de opmaak strakker en laat het model onnodig detail weg. Het spreekt je ook vaker tegen wanneer meepraten niet helpt. Dat laatste is een kleine gedragswijziging met een groot effect op adviesvragen, waar een model dat altijd instemt vooral bevestigt wat je al dacht. Wat OpenAI verder aan veiligheidstraining heeft aangepast, waaronder extra grenzen voor gebruikers onder de 18, staat in de systeemkaart bij deze update.

Eén detail dat makkelijk over het hoofd wordt gezien: deze Sol-versie zit alleen in de chat. De versie die ChatGPT Work en Codex aandrijft, waar we eerder over de tokenlimieten schreven, verandert niet mee. Werk je met beide, dan kunnen de antwoorden dus uit elkaar lopen.

En als je niets betaalt?

Gratis gebruikers krijgen geen schuifregelaar maar een Think-knop, plus onbeperkte tekstchats met GPT-5.6 Luna als standaardmodel. Die knop geeft het model extra tijd voor moeilijkere vragen. Limieten blijven wel gelden voor bestandsuploads, afbeeldingen en andere tools, dus onbeperkt is het alleen voor tekst.

Overigens is dat venster ook gewoon een verkoopmoment. Wie de regelaar wil, betaalt voor Plus, en dat kost 20 dollar per maand, in Nederland zo'n 22 euro inclusief btw. Pro staat op 200 dollar per maand. Ter vergelijking: bij Anthropic loopt het verschil tussen de Claude-abonnementen een stuk verder uiteen. In de model tracker houden we de specificaties en prijzen van de grote modellen bij.

Waar de regelaar tijd bespaart en waar niet

De winst zit erin dat je minder vaak hoeft door te vragen, niet in betere antwoorden op simpele vragen. Wie nu drie keer moet doorvragen omdat het eerste antwoord te oppervlakkig was, doet dat straks in één keer goed met de regelaar hoog. Wie vooral mails laat herschrijven, merkt er weinig van en wacht alleen langer.

Dat onderscheid is in Nederland relevanter dan het lijkt. Volgens de MKB Barometer van Exact gebruikt inmiddels 70 procent van de Nederlandse ondernemers AI, tegen 33 procent een jaar eerder. Die groep zit massaal in de gratis of Plus-laag en gebruikt ChatGPT vooral als schrijfhulp. Juist daar loont het om één keer per week bewust een zware taak te pakken en de regelaar hoog te zetten. Kijk dan of het model wél bruikbaar wordt voor werk waar je hem tot nu toe niet voor vertrouwde.

De eerlijke kanttekening: meer denktijd haalt geen fouten weg die uit ontbrekende informatie voortkomen. Weet het model je tarieven, je voorwaarden of je klantgeschiedenis niet, dan levert de hoogste stand alleen een uitgebreider onderbouwde gok op. Hoe dat in de praktijk uitpakt, beschreven we eerder in ons stuk over de eerste ervaringen met GPT-5.6 Sol. Wil je dit soort wijzigingen automatisch binnenkrijgen, dan staat elke ochtend een samenvatting in onze dagelijkse AI-nieuwsbrief.