OpenAI heeft GPT-5.6 Sol voor iedereen opengezet, en het nieuwe topmodel valt Claude precies aan waar het pijn doet: de prijs. Sol scoort op de bekendste codeerbenchmark net iets hoger dan Claude Fable 5, tegen minder dan de helft van de kosten. Toch is het beeld genuanceerder dan de grafieken suggereren. Wie de eerste gebruikerservaringen doorleest, ziet waar Sol echt wint, waar de cijfers overdrijven, en waarom ontwerpers voorlopig gewoon bij Claude blijven.
Wat heeft OpenAI precies gelanceerd?
GPT-5.6 is sinds 9 juli algemeen beschikbaar in ChatGPT, Codex en de API, na een preview-periode die eind juni begon. De familie bestaat uit drie versies: Sol is het vlaggenschip voor de moeilijkste taken, Terra de middenklasse voor dagelijks werk, en Luna de snelste en goedkoopste optie. OpenAI vernoemde ze naar de zon, de aarde en de maan, en dat is meteen het eerlijkste stukje marketing: Terra is bedoeld als het model waar je op leeft.
Sol krijgt een contextvenster van 1,05 miljoen tokens en kan tot 128.000 tokens aan uitvoer produceren. Nieuw is de Ultra-modus voor de zwaarste opdrachten en een snelheidsstand die antwoorden anderhalf keer sneller levert. OpenAI claimt daarnaast dat Sol 54 procent zuiniger met tokens omgaat bij agent-taken dan zijn voorganger GPT-5.5, en dat raakt direct je maandrekening: hetzelfde werk, ruwweg de helft van het verbruik.
Abonnees van Plus, Pro, Business en Enterprise kunnen Sol gebruiken via de hogere denkstanden in ChatGPT; de zwaarste variant Sol Pro blijft voorbehouden aan Pro en Enterprise. De uitrol naar Plus-accounts loopt op het moment van schrijven nog, OpenAI beloofde alle Plus-gebruikers binnen 24 uur toegang.
Wat kost het?
Sol rekent via de API 5 dollar per miljoen invoertokens en 30 dollar per miljoen uitvoertokens, minder dan de helft van Claude Fable 5. Terra kost 2,50 en 15 dollar, Luna 1 en 6 dollar. Omgerekend betaal je voor Sol ongeveer 4,40 euro per miljoen invoertokens en 26,40 euro per miljoen uitvoertokens, exclusief btw. Voor ChatGPT-gebruikers verandert er niets aan het abonnement: Plus blijft 22 euro per maand inclusief btw.
Hoe dat uitpakt in de praktijk liet OpenAI zelf zien: dezelfde benchmark-run kostte met Sol 8,39 dollar en met Claude Fable 5 21,63 dollar. Op Reddit vatte een gebruiker het droog samen: de score is leuk, maar dat prijsverschil is de echte kop van dit verhaal.
Een rekenvoorbeeld voor een klein team. Stel dat je twee ontwikkelaars dagelijks agent-taken laat draaien die samen zo'n 10 miljoen tokens per week verbruiken, een normaal volume voor intensief gebruik. Met Fable-achtige tarieven praat je dan al snel over honderden euro's per maand aan API-kosten; met Sol halveert dat, met Terra blijft er nog een kwart van over. Voor een mkb-team dat AI serieus inzet is dit dus geen abstracte benchmarkdiscussie, dit scheelt een post op de begroting. Het volledige prijsbeeld van deze zomer vind je in ons maandelijkse prijsoverzicht.
Verslaat Sol Claude Fable 5 nu echt?
Op papier wel, met een kanttekening. Volgens de cijfers die OpenAI bij de lancering publiceerde scoort Sol 88,8 procent op DeepSWE, de benchmark die meet hoe goed een model zelfstandig software-opdrachten afrondt. Claude Fable 5 staat op 88,0 procent. Het verschil is dus klein; het prijsverschil niet.
| Model | DeepSWE-score | API-prijs (in/uit per miljoen tokens) | Notitie |
|---|---|---|---|
| GPT-5.6 Sol Ultra | 91,9% | via Sol Pro-abonnement | hoogste score, zwaarste modus |
| GPT-5.6 Sol | 88,8% | $5 / $30 | nieuw vlaggenschip |
| Claude Fable 5 | 88,0% | ruim twee keer duurder per run | sterk in design en planning |
| GPT-5.6 Terra | 84,3% | $2,50 / $15 | middenklasse, beste prijs-prestatie |
| GPT-5.5 | 83,4% | wordt vervangen | vorige generatie |
| GPT-5.6 Luna | 82,5% | $1 / $6 | snelste en goedkoopste |
Nu de kanttekening. Deze cijfers komen van OpenAI zelf, onafhankelijke verificatie is er nog niet. En in de discussies onder de aankondiging klinkt stevige scepsis. De hardste reactie op Reddit: DeepSWE zou een zwakke benchmark zijn waar labs gericht op trainen, benchmaxxen heet dat inmiddels. Zulke grafieken zeggen steeds minder over hoe een model zich gedraagt in jouw echte project. Dat is geen reden om de cijfers te negeren, wel om ze te lezen als reclamefolder in plaats van als rapportcijfer.
Wat zeggen de eerste gebruikers?
De eerste ervaringen zijn opvallend positief, ook bij mensen die tot vorige week vooral Claude gebruikten. Een ontwikkelaar die beide abonnementen heeft beschrijft op Reddit dat Codex met Sol voor het eerst niet meer aanvoelt als een machine die kortaf een resultaat uitspuugt. Sol handelt de vanzelfsprekende keuzes zelf af en legt alleen de twijfelgevallen aan je voor. Precies de vragen waar je als bouwer wél over wilt nadenken.
Een andere veelgeplaatste observatie: Sol is opvallend goed in browsergebruik. Een tester liet het model iets controleren op zijn website, waarna het ongevraagd extra fouten vond die niets met de oorspronkelijke opdracht te maken hadden, en ze ook nog repareerde. Daarnaast melden gebruikers dat GPT-modellen aanzienlijk zuiniger met tokens omgaan: waar een zware taak met Claude Opus 1 tot 2 dollar kostte, bleef GPT steken op 20 tot 50 cent. Dezelfde gebruiker voegde er eerlijk aan toe dat de resultaten van Opus van een ander niveau waren.
"Het beste van twee werelden: Fable voor planning en complexe problemen, GPT-5.6 Sol als werkpaard."
Ontwikkelaar met abonnementen bij beide aanbieders, op Reddit
Interessant is ook het verschil in temperament dat gebruikers beschrijven. Claude parallelliseert agressief: het vuurt in Claude Code tientallen subagents tegelijk af, waardoor sommige Max-abonnees hun limiet van vijf uur al na twintig minuten opgebruikt zien. Codex met Sol werkt behoudender, met hooguit vijf subagents tegelijk, en blijft daardoor netjes binnen de limieten van het abonnement. Snelheid tegenover uithoudingsvermogen dus. Wie de hele dag door wil kunnen werken zonder tegen een muur te lopen, heeft aan dat tweede meer.
Dat gecombineerde gebruik is misschien wel de meest praktische les uit de eerste dagen: verdeel je taken over beide modellen en laat elk doen waar het goed in is.
Waar blijft Claude beter?
Vraag het ontwerpers en front-end-bouwers, en het antwoord is eensgezind: design blijft het terrein van Claude Fable 5. Het bekendste bewijs van die reputatie verscheen deze week op Reddit. Een webdesigner gaf Fable de opdracht om vijftig zo verschillend mogelijke websites te bouwen, gaf er naar eigen zeggen zo'n 4.000 dollar aan tokens aan uit, en zette het resultaat online als gratis inspiratiegalerij. Zijn rekensom: vergelijkbaar werk zou bij een boutiquebureau tienduizenden dollars per site kosten.
Even voor de beeldvorming: die galerij is niet perfect. Reageerders merkten op dat de vijftig ontwerpen op elkaar lijken als vijftig variaties op één thema, en de maker gaf zelf lachend toe dat de helft niet werkt in Safari. Maar dat er überhaupt een markt is voor door Fable gegenereerde designinspiratie, zegt genoeg over waar dat model zijn reputatie vandaan haalt. Wie visueel werk doet, heeft aan de benchmarkwinst van Sol voorlopig weinig.
Ook bij complexe planning en architectuurkeuzes houden veel ontwikkelaars vast aan Fable. Het meest besproken wapenfeit van deze week: de maker van JavaScript-runtime Bun beschreef hoe hij zijn complete codebase in elf dagen van programmeertaal Zig naar Rust liet herschrijven, vrijwel volledig door Fable 5. Zulke verhalen verklaren waarom de reflex "dan stap ik toch over" bij veel Claude-gebruikers uitblijft, ook nu Sol op papier hoger scoort. De volledige specificaties van Fable 5 staan in onze model tracker.
De prijzenoorlog is vooral goed nieuws voor jou
Denk aan twee benzinestations aan dezelfde provinciale weg: zodra de één de prijs verlaagt, volgt de ander binnen een dag. De winnaar is de automobilist die ertussen woont. Precies dat gebeurt nu op de AI-markt. Anthropic zette uren voor de Sol-lancering de gebruikslimieten van abonnees terug op nul, wat op Reddit hoongelach en dankbaarheid tegelijk opleverde. En Fable 5 blijft langer beschikbaar dan Anthropic eerder aankondigde. Meerdere gebruikers verwachten dat het model nu helemaal niet meer verdwijnt, simpelweg omdat te veel abonnees anders zouden overstappen.
Overigens verklaart dit ook waarom Terra zo agressief geprijsd is. Wie op Terra-niveau werkt voor een kwart van de Fable-prijs, denkt twee keer na bij de volgende verlenging. ChatGPT is ook in Nederland veruit de meestgebruikte AI-tool, en OpenAI wil die voorsprong bij de zakelijke gebruiker duidelijk verzilveren. In onze dagelijkse AI-nieuwsbrief volgen we de komende weken of Anthropic met een prijsverlaging antwoordt.
Zo kies je tussen Sol, Terra en Fable
De keuze hangt af van wat je bouwt, niet van wie de benchmark wint. Draait je werk om code, automatisering en lange agent-taken, dan is Sol het proberen waard: de prijs per taak ligt fors lager en de eerste ervaringen zijn goed. Voor alledaags werk is Terra waarschijnlijk de slimste instap, met prestaties rond het oude topniveau voor een kwart van de prijs. Doe je visueel werk, ontwerp of front-end, dan is er weinig reden om bij Claude Fable 5 weg te lopen.
Het eerlijke verhaal: benchmarks meten niet jouw werk. Zet het nieuwe model een week naast je huidige setup, geef beide dezelfde taken, en kijk daarna naar twee dingen: de kwaliteit van het resultaat en je tokenrekening. Die twee cijfers zeggen meer dan elke lanceringsgrafiek.
