Anthropic bracht deze week Claude Sonnet 5 uit, een model dat bijna even sterk is als Opus 4.8 maar een stuk goedkoper draait. Fable 5 is na een exportverbod van ruim twee weken weer wereldwijd beschikbaar, met tot 50 procent bonus-credits als goedmakertje. Claude in Chrome ging van beperkte pilot naar volledige beschikbaarheid voor alle betaalde abonnees. OpenAI hield GPT-5.6 juist in een beperkte preview vanwege een presidentieel besluit over AI-toezicht, terwijl Codex Remote wel breed beschikbaar werd. Google voegde livevertalen en schermbediening toe aan zijn goedkoopste modellen, en Cursor lanceerde een iOS-app.
Wat lanceerde Anthropic deze week?
Anthropic had de drukste week van de vier grote labs. Claude Sonnet 5 kwam op 30 juni uit: bijna even goed als Opus 4.8 op taken als webzoeken en computerbediening, voor $2 per miljoen input-tokens en $10 per miljoen output-tokens (promotietarief tot 31 augustus). Het model rondt taken nu zelf helemaal af in plaats van halverwege te stoppen.
Fable 5 is sinds 1 juli weer wereldwijd beschikbaar na achttien dagen offline door een Amerikaans exportverbod. Anthropic combineerde de terugkeer met een voorstel voor een sector-brede jailbreak-severity-schaal, samen met Amazon, Microsoft en Google.
Claude in Chrome ging na maanden pilot naar volledige beschikbaarheid voor alle betaalde Claude-abonnees: navigeren, formulieren invullen en terugkerende taken op een vast schema, zonder code.
Minder zichtbaar maar relevant voor onderzoekers: Anthropic lanceerde ook Claude Science, een werkbank met meer dan zestig kant-en-klare functies voor onder meer genomics en structuurbiologie, met reproduceerbare, controleerbare onderzoeksresultaten. Beschikbaar voor Pro-, Max-, Team- en Enterprise-gebruikers.
GPT-5.6 blijft achter slot en grendel, Codex Remote juist niet
GPT-5.6 kwam op 26 juni uit in drie versies, Sol, Terra en Luna, maar alleen als beperkte preview voor ongeveer twintig organisaties. Reden is een presidentieel besluit van 2 juni dat overheidsinstanties laat meekijken bij het beoordelen van nieuwe modellen voordat ze breed uitkomen. Terra presteert vergelijkbaar met GPT-5.5, maar voor de helft van de prijs.
Codex Remote ging wel meteen naar alle betaalde ChatGPT-abonnees, met een nieuwe beveiliging: in plaats van een open remote-shell-verbinding gebruikt Codex nu eenmalige QR-koppeling tussen telefoon en ontwikkelmachine. Er kwam ook een DigitalOcean Droplet-plugin bij, waarmee Codex zelf een cloud-werkplek opzet en configureert.
Google bouwt livevertalen en schermbediening in de standaardmodellen
Sinds 28 juni vertaalt Google Translate hele telefoongesprekken live in meer dan zeventig talen, inclusief intonatie, gratis en zonder aparte aanmelding. Android-gebruikers krijgen ook een "luistermodus": telefoon tegen het oor houden en de vertaling via de speaker horen, zonder oortjes.
Schermbediening zit sinds 26 juni standaard ingebouwd in Gemini 3.5 Flash, het goedkoopste model van Google, zonder dat je daar een apart model voor nodig hebt. Op de OSWorld-Verified-benchmark scoort het 78,4 tegen 78,7 voor GPT-5.5, voor een fractie van de prijs.
Wat deed Cursor deze week?
Cursor bracht op 29 juni een publieke bèta van zijn iOS-app uit voor alle betaalde abonnementen: cloud-agents starten en volgen, werk overnemen op je telefoon terwijl je laptop doorwerkt. Een dag later volgden Team MCP's: beheerders configureren een MCP-server eenmaal en verspreiden die daarna naar meerdere teams, met organisatiegroepen voor toegangscontrole.
Wat kun je hier als Nederlands bedrijf mee?
Sonnet 5 is voor mkb-bedrijven vooral interessant als kostenbesparing: als je nu Opus draait voor taken die Sonnet ook aankan, test dan of Sonnet 5 hetzelfde resultaat levert voor minder geld. De teruggekeerde Fable 5 is een goede herinnering om niet je hele werkproces op één aanbieder te bouwen: een exportverbod of storing bij één lab kan zomaar weken duren.
Claude in Chrome is bruikbaar voor terugkerend webwerk: facturen overzetten tussen systemen, prijzen van concurrenten volgen, formulieren invullen die elke week hetzelfde zijn. Bouw je planning voorlopig niet rond GPT-5.6: met een preview van twintig organisaties duurt het nog weken voor het breed beschikbaar is. Gemini's gratis livevertaling is meteen bruikbaar voor klantcontact met internationale klanten of leveranciers, zonder dat je daar een apart abonnement voor nodig hebt.
Volgende week op de AI-agenda
OpenAI heeft aangekondigd dat GPT-5.6 Sol, Terra en Luna "in de komende weken" algemeen beschikbaar komen, dus dat kan al volgende week zijn. Anthropic's voorstel voor een jailbreak-severity-schaal ligt nu bij Amazon, Microsoft en Google: interessant om te zien of een van hen zich publiekelijk aansluit. En Cursor's Team MCP-marketplace moet nog breder uitrollen naar organisaties die nog op de oude, losse MCP-configuratie draaien.
Veelgestelde vragen
Welke AI-modellen zijn er uitgebracht in week 27 van 2026?
Anthropic bracht Claude Sonnet 5 uit en kreeg Fable 5 na een exportverbod weer volledig terug. OpenAI toonde GPT-5.6 in drie versies (Sol, Terra, Luna), maar alleen als beperkte preview voor circa twintig organisaties.
Wat is er nieuw bij Anthropic deze week?
Naast Claude Sonnet 5 en de terugkeer van Fable 5 ging Claude in Chrome naar volledige beschikbaarheid voor alle betaalde abonnees, en lanceerde Anthropic Claude Science, een onderzoekswerkbank voor wetenschappers.
Wat kost Claude Sonnet 5?
Claude Sonnet 5 kost $2 per miljoen input-tokens en $10 per miljoen output-tokens tegen het promotietarief, dat loopt tot 31 augustus 2026. Daarna gelden de reguliere prijzen van $3 en $15.
Waarom is GPT-5.6 nog niet algemeen beschikbaar?
OpenAI deelde de modellen eerst met de Amerikaanse overheid vanwege een presidentieel besluit van 2 juni over het beoordelen van nieuwe AI-modellen. Daardoor is de preview voorlopig beperkt tot ongeveer twintig organisaties.
Is Fable 5 weer volledig beschikbaar?
Ja, sinds 1 juli is Fable 5 weer wereldwijd te gebruiken na achttien dagen offline. Anthropic geeft gebruikers tot 7 juli tot 50 procent extra credits als compensatie.
