GPT-6 Astra zit nu in ChatGPT Plus: zo houdt hij je eigen sjabloon aan

Van alle records die GPT-6 Astra vorige week brak, is er één zin in de aankondiging die je werkweek echt raakt: het model is getraind om jouw sjabloon aan te houden. Geen generiek eerste concept meer, maar een memo, een deck of een spreadsheet in de opmaak die je collega's al kennen. OpenAI zette Astra op donderdag 3 september live, eerst voor een handjevol organisaties. Inmiddels vermeldt OpenAI het model ook bij het Plus-abonnement. En precies daar zat die eerste week het gedoe.

Wat kan Astra dat het vorige model niet kon?

Astra werkt zelfstandig door in software op je scherm en levert bestanden op die je eigen opmaak aanhouden. Op allebei die punten claimt OpenAI een duidelijke sprong ten opzichte van GPT-5.6 Sol. In de aankondiging noemt OpenAI het rijtje taken concreet: online formulieren invullen, klantgegevens bijwerken in een CRM, je agenda ordenen, online onderzoek doen en de samenvatting daarvan in je mail of je documenteditor zetten, data analyseren en er grafieken van maken, en software installeren en storingen oplossen.

Het interessantste zit in de formulering over kantoorwerk. OpenAI noemt Astra zijn beste model voor het aanhouden van bestaande sjablonen, en zegt het getraind te hebben om alleen de informatie mee te nemen die voor die ene taak relevant is. In de demo bouwt Astra een presentatie over een verzonnen model op basis van een paar slides uit het eigen presentatiesjabloon van OpenAI, en pakt daarbij de toon en de opmaak mee.

Denk aan een nieuwe stagiair die niet begint met een eigen ontwerp, maar eerst het vorige kwartaalrapport uit de map trekt en dat namaakt. Precies dat gedrag, maar dan in twintig seconden.

Even voor de beeldvorming: OpenAI zette in de aankondiging twee schermen naast elkaar. Links het vorige model, dat na dertien minuten een portfoliosite oplevert waarin het zelf een carrièreverhaal heeft verzonnen. Rechts Astra, die na twintig seconden stopt en één vraag stelt.

Astra vult routinegaten zelf in, maar stelt een gerichte vraag zodra een keuze de uitkomst kan veranderen, schrijft OpenAI. Wie weleens een half uur heeft zitten wachten op een compleet verkeerd document, snapt waarom dat meer waard is dan een paar procentpunten op een benchmark.

Greg Brockman, medeoprichter en president van OpenAI, sloot de persbriefing af met een zin die je vorige week overal tegenkwam.

“Welcome to the AGI era.”

Greg Brockman, medeoprichter en president van OpenAI, tijdens de persbriefing over Astra

Zijn eigen chief scientist zette daar in dezelfde briefing een nuchtere kanttekening naast: vooruitgang in intelligentie garandeert geen vooruitgang in alignment, aldus Jakub Pachocki, opgetekend door VentureBeat.

De cijfers naast elkaar

Astra wint op vrijwel alles wat met werk in software te maken heeft, en verliest op twee scores van Claude Fable 5.1. Alle getallen hieronder komen uit de benchmarktabel van OpenAI zelf, waarin het bedrijf ook de concurrentie heeft meegenomen.

Die laatste twee regels zijn het vermelden waard, want ze staan haaks op de toon van de aankondiging. Op de brede intelligentie-index van Artificial Analysis scoort Astra 61,2 tegen 65,7 voor Claude Fable 5.1. Op Humanity's Last Exam met hulpmiddelen is het 57,2 procent tegen 65,0 procent. Astra wint dus niet overal. Het model is vooral veel sterker geworden in het bedienen van kantoorsoftware, en dat is nu net de hoek waar een ondernemer iets aan heeft.

Eén cijfer moet je met een korreltje zout nemen. De 99,9 procent op ARC-AGI-3 haalde OpenAI met een eigen testopstelling, zo staat in de voetnoot bij de aankondiging. Bij een gewone API-aanroep zonder die opstelling zakt de score fors.

Hoe krijg je hem zover dat hij jouw sjabloon volgt?

Je levert het sjabloon aan als apart bestand en zegt er expliciet bij dat het om de vorm gaat, niet om de inhoud. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar het is precies de instructie die modellen tot nu toe negeerden: ze namen de voorbeeldcijfers uit je oude rapport gewoon over. Onderstaande prompt sluit de gaten waar het meestal misgaat.

Gebruik het eerste bijgevoegde bestand als SJABLOON, niet als inhoud.

Neem hieruit over: de volgorde van de secties, de kopstijl, de lengte per
alinea, het gebruik van tabellen, en de aanspreekvorm.
Neem NIET over: de cijfers, de namen, de datums en de voorbeelden.

Vul dat sjabloon met de inhoud uit de overige bijlagen.

Regels:
- Staat een antwoord niet in de bronnen? Zet er dan "ONTBREEKT: [wat]"
  en verzin niets.
- Stel me eerst je vragen als een keuze de uitkomst verandert.
- Geen samenvatting van de bronnen, alleen wat in dit document hoort.

De laatste twee regels doen het meeste werk. De vraagregel benut het gedrag dat OpenAI expliciet heeft ingebouwd, en de ONTBREEKT-regel maakt in één oogopslag zichtbaar waar je zelf nog aan de bak moet. Scheelt je het naspeuren van elke zin.

Waar dit niet werkt: bij sjablonen waarvan de logica in verborgen formules of macro's zit. Astra kopieert wat het ziet. Een Excel-model waarin de opmaak het minst belangrijke onderdeel is, kun je beter met rust laten.

Wat kost dit in euro's?

Via ChatGPT Plus kost het je niets extra, want het gebruik valt binnen je bestaande abonnementslimiet. Via de API betaal je 10 dollar per miljoen invoertokens en 50 dollar per miljoen uitvoertokens, en dat is waar de rekening onvoorspelbaar wordt. Onderstaande tabel is een eigen rekensom op basis van die gepubliceerde tarieven, bij een koers van 0,86 euro per dollar. De tokenaantallen zijn realistische aannames, geen gemeten waarden.

Let op één ding in de berekening dat Nederlandse ondernemers geld scheelt: heb je een btw-nummer, dan verlegt OpenAI de btw naar jou. Je rekent dus met het bedrag exclusief btw en verrekent het in je aangifte. Voor je privé-abonnement geldt dat niet, daar zit de 21 procent gewoon in de prijs.

Het patroon in die tabel is het echte nieuws. Eén document kost centen. Eén klus waarbij het model zelfstandig door software klikt, kost euro's, en je weet vooraf niet hoeveel stappen het nodig heeft. Dat probleem speelt breder dan Astra alleen: bedrijven zien hun AI-kosten snel oplopen en kunnen nauwelijks vooraf inschatten wat het uitvoeren van één taak gaat kosten, zo schrijft Het Financieele Dagblad. Dat het Nederlandse mkb tegen precies dit soort onvoorspelbaarheid aanloopt, zie je terug in de AI-cijfers voor het Nederlandse mkb van TheAIDaily.

Zet dus een uitgavenlimiet in je OpenAI-dashboard voordat je een agent op je CRM loslaat. Niet erna.

Zo check je of Astra al in je account zit

De uitrol verliep in fasen, dus of jij hem hebt hangt af van je plan en je timing. Vier stappen:

1. Open de modelkiezer in ChatGPT, linksboven in het gespreksvenster. Staat er GPT-6 Astra tussen, dan ben je klaar.
2. Zit je op Business of Enterprise? Dan zie je hem waarschijnlijk niet, want Astra staat bij lancering standaard uit per workspace. Je beheerder moet het model eerst aanzetten.
3. Check je denkniveau. De schermafbeelding van OpenAI toont "GPT-6 Astra Extra High" in de kiezer. Hoe hoger je die stand zet, hoe langer en duurder een antwoord wordt. Hoe die schuif werkt, staat in ons artikel over het instellen van het denkniveau in ChatGPT.
4. Werk je via de API? Vraag je modellenlijst op en zoek naar gpt-6-astra. Astra draait ook via Microsoft Azure en AWS Bedrock.

Waarom deed OpenAI zo moeilijk over de uitrol?

Omdat Astra het eerste model is dat bij OpenAI de risicodrempel "Critical" haalt voor cybersecurity. Volgens de aankondiging kan het model onbekende kwetsbaarheden vinden en exploits ontwikkelen zonder dat een mens elke stap aanstuurt. Tijdens de evaluatie vond Astra twee zulke onbekende lekken, die OpenAI naar eigen zeggen aan de beheerders heeft gemeld. De versie die nu live staat weigert dan ook de zwaarste cybertaken, zoals het bouwen van een proof-of-concept-exploit. Beveiligingswerk als code reviewen en patchen mag wel.

Daar hangt een prijskaartje aan dat je in de praktijk gaat merken. OpenAI schrijft zelf dat de extra veiligheidscontroles legitiem werk soms vertragen, pauzeren of stoppen. In ChatGPT en Codex krijg je dan een vraag om de actie te bevestigen. In de API stopt de taak gewoon.

Er zit ook een min aan die makkelijk ondersneeuwt. De geschreven redenering van Astra is volgens de eigen tests van OpenAI moeilijker te volgen dan die van het vorige model, in proeven waarin het model expliciet werd gevraagd de controle te ontwijken. Het bedrijf noemt dat een achteruitgang en zegt het serieus te nemen. Zet je AI in een gevoelig proces, dan kun je dus minder goed nakijken waarom het model deed wat het deed.

Overigens was de lancering zelf een klein rommeltje. Reuters, CNBC en The Verge publiceerden hun stukken terwijl de aankondigingspagina van OpenAI zelf nog offline was. Die pagina ging even live, verdween weer, en kwam pas een uur later terug. Betalende abonnees zagen ondertussen niets. Sam Altman bood er de ochtend erna excuses voor aan.

“When we screw up, we try to make it right.”

Sam Altman, CEO van OpenAI, op X, 4 september 2026

De compensatie: betalende ChatGPT-abonnees kregen per dag zonder toegang één extra limiet-reset. Een tegoedbon voor gemiste tokens, zeg maar.

Begin bij het document dat je elke maand opnieuw typt

De sjabloonfunctie is het enige onderdeel van deze release dat je vandaag kunt testen zonder iets te veranderen aan je manier van werken. Pak het saaiste terugkerende document dat je hebt: de maandrapportage, de standaardofferte, de projectupdate. Voer de vorige versie in als sjabloon, de nieuwe bronnen als inhoud, en leg de uitkomst naast wat je normaal met de hand maakt.

Valt het tegen, dan heb je tien minuten verloren. Valt het mee, dan heb je een taak te pakken die elke maand terugkomt, en dat is precies het soort werk waar AI wél rendement oplevert. De autonome computertaken zijn een ander verhaal. Die zijn indrukwekkend, duur en onvoorspelbaar, en daar wil je eerst een uitgavenlimiet omheen hebben. Meer over hoe de modellen zich verder tot elkaar verhouden vind je in onze model tracker en in de OpenAI-cijfers van TheAIDaily. Wil je dit soort updates elke ochtend in je mail? Schrijf je in voor de dagelijkse AI-nieuwsbrief.