Claude Fable 5 is drie dagen na de lancering offline gezet op last van de Amerikaanse overheid via een exportcontrole-richtlijn. Google DeepMind lanceerde DiffusionGemma, een open model van 26 miljard parameters dat tekst vier keer sneller genereert dan zijn voorganger. ChatGPT introduceerde een nieuw moduskeuzemenu met de niveaus Instant, Medium en High. Anthropic publiceerde zijn eerste openbare transparantierapport.
Wat deed Anthropic in week 24?
Maandag 9 juni lanceerde Anthropic Claude Fable 5, het krachtigste model dat het bedrijf ooit vrijgaf, met een context window van één miljoen tokens, 128k output tokens en altijd actief redeneren. Drie dagen later, op 12 juni, zette de Amerikaanse overheid Fable 5 en Mythos 5 wereldwijd offline op last van een exportcontrole-richtlijn. De volledige context lees je in onze analyse van de Fable 5-lancering en in ons bericht over de overheidsblokkering.
Naast de modellen publiceerde Anthropic op 12 juni het eerste Anthropic Public Record, een openbaar rapport over bedrijfsactiviteiten en veiligheidsmaatregelen. Op dezelfde dag maakte Anthropic een samenwerking bekend met Tata Consultancy Services voor Claude in gereguleerde sectoren als financiën en zorg, gevolgd door een vergelijkbare integratie van DXC Technology voor banken en luchtvaartmaatschappijen.
Op 11 juni kondigde Anthropic Claude Corps aan, een nationaal fellowship-programma voor jonge professionals die AI willen inzetten in Amerikaanse gemeenschappen.
Google DeepMind lanceert DiffusionGemma
Op 11 juni lanceerde Google DeepMind DiffusionGemma, een open model van 26 miljard parameters dat tekst vier keer sneller genereert dan de autoregressieve Gemma-modellen. Het verschil zit in de architectuur: het model genereert 256 tokens tegelijk in één forward pass, in plaats van token voor token. Dat levert op een H100 GPU meer dan 1.000 tokens per seconde op, en meer dan 700 tokens per seconde op een GeForce RTX 5090.
Het model is beschikbaar onder Apache 2.0 licentie via Hugging Face, Kaggle en Google Cloud Vertex AI, met directe optimalisatie door NVIDIA. De outputkwaliteit ligt wel lager dan standaard Gemma 4 op benchmarks als MMLU en coderingstests. Google positioneert DiffusionGemma als experimenteel voor workflows waar snelheid zwaarder weegt dan kwaliteit, zoals inline bewerking en snelle iteraties.
Wat deed OpenAI in week 24?
ChatGPT introduceerde op 10 juni een vereenvoudigd moduskeuzemenu. In plaats van losse modelnamen kies je nu uit zes niveaus: Instant, Medium, High, Extra High, Pro Standard en Pro Extended. Hogere niveaus zetten meer rekenvermogen in voor complexere vragen. De automatische overschakeling van Instant naar Medium is ook aanpasbaar.
De e-mailfunctie waarbij ChatGPT rechtstreeks berichten verstuurt via Gmail en Outlook is uitgebreid behandeld in onze post over ChatGPT Dreaming V3 en de nieuwe geheugenverwerking. ChatGPT Workspace Agents, die taken in Slack overnemen en tot 7 juli gratis zijn, kwamen eerder aan bod in onze uitleg over Workspace Agents.
Cursor Bugbot nu drie keer sneller
Op 10 juni kondigde Cursor aan dat Bugbot drie keer sneller is geworden en 22 procent goedkoper, met 10 procent meer bugs gevonden per review. De gemiddelde reviewtijd daalde van vijf minuten naar negentig seconden. De details staan in onze post over Cursor Bugbot.
Wat kun je hiermee als Nederlands bedrijf?
De overheidsblokkering van Fable 5 benadrukt iets dat deze week vaker terugkwam: AI-afhankelijkheid brengt risico's mee. Gebruik je Fable 5 via de API? Zet een terugvalmechanisme klaar op Claude Opus 4.8 of een andere provider en houd kritieke workflows flexibel.
DiffusionGemma is interessant als je werkt met grote tekstvolumes en snelheid wilt zonder API-kosten. Denk aan samenvattingen, labeling of vertalingen in bulk. Het model draait vandaag al lokaal op een modern NVIDIA-werkstation via Hugging Face, onder een open Apache 2.0-licentie.
De nieuwe ChatGPT-moduskiezer maakt kostenbeheer per taaktype eenvoudiger. Voor simpele vragen kies je Instant, voor analyses High. Dat kan de maandelijkse kosten verlagen als je team ChatGPT intensief gebruikt.
Volgende week op de AI-agenda
De blokkering van Fable 5 en Mythos 5 wacht op duidelijkheid van de Amerikaanse overheid: wanneer worden ze beschikbaar gesteld en onder welke voorwaarden. OpenAI's IPO-proces trekt aandacht, met een vertrouwelijk S-1-document dat bij de SEC is ingediend. Google werkt aan Gemma 4 12B, een nieuw multimodaal model. En voor ontwikkelaars die Fable 5 al in productie gebruiken: de nieuwe tokenizer telt 30 procent meer tokens voor dezelfde tekst ten opzichte van oudere Claude-modellen, wat de API-kosten voor bestaande integraties opstuwt.
