OpenAI gaf zijn programmeer-agent Codex vorige week een functie die je werk overneemt door één keer mee te kijken. Je doet een klus voor, Record & Replay onthoudt de stappen en maakt er een herbruikbare skill van die hij daarna zelf uitvoert. Geen script, geen prompt van een halve pagina, gewoon voordoen. Het klinkt als precies het soort automatisering waar een ondernemer naar zoekt. Eén ding: in Nederland kun je er nog niet bij. OpenAI sluit de hele Europese Economische Ruimte uit bij de lancering, en juist die uitsluiting vertelt het echte verhaal.
Wat doet Record & Replay precies?
Record & Replay neemt een taak op terwijl je hem één keer uitvoert en zet die opname om in een skill die Codex later zelfstandig herhaalt. Je opent in de Codex-app het Plugins-menu, kiest "Record a skill", geeft kort wat context en doet daarna de klus gewoon voor op je Mac. Codex kijkt mee met je scherm en je handelingen. Ben je klaar, dan stop je de opname via de menubalk of door het simpelweg te zeggen.
Daarna komt het slimme deel. Codex bewaart geen rijtje muisklikken, maar schrijft volgens de officiële documentatie een leesbare skill: wanneer je hem inzet, welke gegevens hij nodig heeft, welke stappen erin zitten en hoe je controleert of het gelukt is. Die beschrijving kun je teruglezen en bijschaven. Geen blackbox dus.
Even voor de beeldvorming: dit lijkt op een nieuwe collega inwerken. Je zegt niet "klik op de knop linksboven, dan op het derde menu-item", je doet de taak één keer samen voor en daarna snapt hij de bedoeling. Verschuift volgende week een knop of heet het bestand net anders, dan loopt hij niet vast. Hij begreep wát je deed, niet alleen wáár je klikte. OpenAI laat het Codex leren met taken die je dagelijks herkent: een declaratie indienen, een parkeerplek boeken, verlof aanvragen of elke maand hetzelfde rapport downloaden.
Waarom is dit meer dan een macro?
Een macro herhaalt blind dezelfde muisbewegingen, een skill begrijpt de bedoeling erachter. Dat verschil klinkt klein, maar het is precies waarom de macro-recorders van vroeger zo snel braken. Eén knop die een paar pixels opschuift, één venster dat nét anders opent, en de macro klikte in het luchtledige. Je was meer tijd kwijt aan repareren dan de taak zelf kostte.
Een Codex-skill werkt anders, omdat het een beschrijving van intentie is in plaats van een opname van coördinaten. Wijzigt de bestandsnaam, de datum of de schermindeling, dan past de skill zich aan. Dat maakt hem ook deelbaar als idee en aanpasbaar als tekst, niet als een dichtgetimmerd opnamebestandje. Wacht even, betekent dat dan dat je je eigen werkwijze kunt bijwerken zonder opnieuw op te nemen? Ja. Je opent de skill, leest de stappen en corrigeert wat niet klopt.
Dit is een grotere verschuiving dan de functie zelf. De goedkoopste manier om een AI-agent iets te leren is hem niet beschrijven maar voordoen. Wie weleens een lange prompt heeft geschreven om een tool precies te laten doen wat hij wil, snapt waarom voordoen sneller is. Codex is overigens niet de eerste die deze kant op beweegt: eerder liet OpenAI met Codex Sites al zien dat het de agent steeds meer zelf laat uitvoeren in plaats van alleen code te laten genereren.
Er zit nog een praktisch voordeel aan die leesbare vorm. Een Codex-sessie is normaal vluchtig: vind je een werkwijze die goed werkt, dan is die de volgende keer weg en kun je hem lastig herhalen of met een collega delen. Ontwikkelaars vroegen daar al langer om. Een opgeslagen skill verandert dat, want je kunt hem teruglezen, kopiëren en bijwerken zoals elk ander document.
Waarom kun je er in Nederland niet bij?
Record & Replay is bij de lancering niet beschikbaar in de Europese Economische Ruimte, het Verenigd Koninkrijk en Zwitserland, en Nederland valt onder die eerste groep. In de changelog van OpenAI staat het zonder omhaal.
"Added Record & Replay, a macOS feature that turns a demonstrated workflow into a reusable skill. Initial availability excludes the European Economic Area, the United Kingdom, and Switzerland."
OpenAI, Codex-changelog, 18 juni 2026
Het opvallende zit in de timing. Computer Use, de onderliggende techniek waarmee Codex je scherm bekijkt en zelf taken uitvoert, bereikte de Europese gebruikers juist op 16 juni. Twee dagen later verscheen Record & Replay, en die liet Europa links liggen. OpenAI legt het verschil niet publiekelijk uit, maar de verklaring ligt voor de hand bij de regels die hier gelden.
Een AI die meekijkt met je scherm, je handelingen vastlegt en ze daarna zelfstandig nadoet, is precies het soort autonome systeem waar de EU AI Act scherp op let. De transparantieverplichtingen voor dit type AI uit artikel 50 gaan op 2 augustus 2026 in. Daar komt de AVG bovenop: een schermopname legt al snel persoonsgegevens vast, van namen in je mailbox tot klantdata in je systemen. Niet voor niets waarschuwt OpenAI's helpcentrum om tijdens een opname geen wachtwoorden of gevoelige gegevens in te voeren. Voor een Amerikaanse gebruiker is dat een tip. Voor een Nederlands bedrijf raakt het aan harde verplichtingen.
Wat kost het en wat heb je nodig?
Je hebt een Mac, een betaald ChatGPT-abonnement met Codex en ingeschakelde Computer Use nodig, plus toegang buiten de EER. De functie draait alleen op macOS, niet op Windows of Linux. Computer Use moet aanstaan, en in een zakelijke omgeving kan je beheerder die uitzetten via een instelling (in het bestand requirements.toml schakelt computer_use = false beide functies in één keer uit).
Qua prijs: ChatGPT Plus kost omgerekend zo'n 23 euro per maand inclusief btw, het zwaardere Pro-abonnement loopt richting 229 euro per maand. Codex zelf rekent daarnaast op gebruik af, los van je abonnement. Voor een Nederlands bedrijf is de rekensom op dit moment alleen academisch, want zelfs met een Pro-abonnement op een Mac krijg je de functie hier nog niet aangezet.
Wat kun je vandaag wél gebruiken in Nederland?
Het idee achter Record & Replay, een agent leren door iets voor te doen, kun je nu al benaderen met tools die wel in Nederland werken. Geen daarvan neemt je scherm op zoals Codex, maar ze leggen wel een terugkerende werkwijze vast die de AI daarna herhaalt. Voor wie code schrijft komt Claude Code het dichtst in de buurt: daar bouw je skills die een vaste werkwijze vastleggen, zonder schermopname maar met dezelfde gedachte. En met de goal-functie in de Codex CLI geef je de agent een doel en werkt hij zelfstandig door tot het af is.
| Optie | Hoe je een werkwijze vastlegt | Nu in NL? |
|---|---|---|
| Codex Record & Replay | Taak voordoen op je scherm, Codex maakt er een skill van | Nee |
| Claude Code skills | Werkwijze beschrijven of laten genereren als herbruikbare skill | Ja |
| Codex CLI met goal | Doel opgeven, agent werkt zelfstandig door tot klaar | Ja |
| Mac Shortcuts of Keyboard Maestro | Klassieke macro op vaste coördinaten en toetsen | Ja |
| Zapier of Make | Stappen tussen webdiensten aan elkaar knopen | Ja |
Het grote verschil is dat een klassieke macro breekt zodra er iets verandert, terwijl een skill de bedoeling begrijpt. Wil je weten welke van de twee agents het beste bij jouw team past, dan zetten we Codex en Claude Code naast elkaar in deze vergelijking.
Wat betekent dit voor jouw bedrijf?
De les zit niet in deze ene functie, maar in het patroon eronder. Steeds vaker krijg je AI-functies in Nederland later dan de rest van de wereld, omdat ze eerst langs de Europese regels moeten. Dat is geen reden tot frustratie, het is iets om in je planning te verwerken. Bouw je werkprocessen niet op een tool die je hier nog niet legaal mag inzetten, en kies voor de functie die vandaag wél werkt in plaats van te wachten.
Tegelijk is de richting duidelijk, en die gaat hard. Het zwaartepunt verschuift van de agent uitleggen wat hij moet doen naar de agent iets voordoen. Dat verlaagt de drempel enorm, want je hoeft geen prompts meer te schrijven om een terugkerende klus te automatiseren. Houd er wel rekening mee dat alles wat je voordoet ook wordt vastgelegd. Neem nooit een werkwijze op met klantgegevens of wachtwoorden in beeld, hoe handig het ook lijkt.
Die schermopname verdient extra aandacht zodra je niet in je eentje werkt. Een AI die je scherm vastlegt, ziet alles wat erop staat: openstaande mails, klantnamen, bedragen. Onder de AVG ben jij verantwoordelijk voor wat er met die gegevens gebeurt, ook als een tool ze terloops meeneemt. Leg dus vast wie binnen je bedrijf dit soort opnames mag maken en met welke gegevens, voordat de functie hier landt en iemand het zomaar gaat proberen.
Voor Nederlandse ondernemers is de praktische conclusie simpel. De techniek om AI je werk te laten overnemen door het één keer voor te doen, bestaat nu echt. Hij is hier alleen nog niet aan. Wil je dit soort ontwikkelingen als eerste meekrijgen, schrijf je dan in voor onze dagelijkse AI-nieuwsbrief, dan weet je het op de dag dat Record & Replay wél in Nederland landt.
