AI-investeringen Nederland 2026

Hoeveel geld gaat er in Nederland naar kunstmatige intelligentie? Het korte antwoord: meer dan ooit, maar minder dan je op basis van het Nederlandse talent zou verwachten. Nederlandse startups en scale-ups haalden in 2025 ongeveer 2,64 miljard euro aan durfkapitaal op, het op twee na beste jaar ooit, en ruim een kwart daarvan ging naar AI-bedrijven. Tegelijk komt driekwart van dat AI-kapitaal uit het buitenland en groeien Nederlandse AI-startups veel minder vaak door tot scale-up dan hun Europese en Amerikaanse concurrenten.

Deze pagina bundelt de belangrijkste cijfers over AI-investeringen in Nederland in 2026: het durfkapitaal, de grootste deals, de publieke fondsen, de datacenter-miljarden van Microsoft en Google, en de positie van Nederland binnen Europa. Alle data komt van primaire bronnen zoals Techleap, Dealroom, het Nationaal Groeifonds, CBS, Eurostat, de OESO en het Stanford HAI AI Index. Waar TheAIDaily cijfers combineert tot een nieuwe schatting, staat de onderliggende rekenmethode er transparant bij.

AI-investeringen in Nederland: het totaalplaatje

Het Nederlandse durfkapitaal kroop in 2025 terug naar de top. Volgens de State of Dutch Tech 2026 van Techleap stroomde er 2,64 miljard euro aan venture capital naar Nederlandse techbedrijven, een stijging van ruim 11% ten opzichte van 2024. Het consortium achter de Quarterly Startup Report (Golden Egg Check, Dealroom, KPMG en de Dutch Startup Association) komt met een iets andere meetmethode uit op 2,5 miljard euro gepubliceerd, oftewel 2,54 miljard inclusief schattingen voor niet-gepubliceerde bedragen. Beide cijfers wijzen op hetzelfde: 2025 was het op twee na beste fundingjaar ooit, alleen overtroffen door de recordjaren 2021 (5,4 miljard euro) en 2022 (2,9 miljard euro).

Het AI-deel van dat totaal is niet als hard bedrag gepubliceerd, maar laat zich goed afleiden. Techleap meldt dat 27% van het Nederlandse durfkapitaal naar AI-bedrijven ging. Toegepast op het jaartotaal van 2,64 miljard euro komt dat neer op ongeveer 0,7 miljard euro aan AI-investeringen in 2025. Daarmee is AI de grootste afzonderlijke investeringsthema van het land, maar het Nederlandse aandeel blijft achter bij het Europese gemiddelde van 32% en bij de Verenigde Staten, waar 60% van het durfkapitaal naar AI gaat.

• Het Nederlandse durfkapitaal bereikte in 2025 met 2,64 miljard euro het derde niveau ooit, na de uitschieters van 2021 en 2022 (Techleap, State of Dutch Tech 2026).
• Van al dat kapitaal ging naar schatting 0,7 miljard euro naar AI-bedrijven, het grootste enkele thema maar onder het Europese gemiddelde van 32% (Techleap, 2026).
• Het aantal deals bleef met 349 fundingrondes vrijwel stabiel ten opzichte van 2024 (342), wat betekent dat de groei vooral uit grotere rondes kwam en niet uit meer transacties (Golden Egg Check, 2026).
• Per Nederlander kwam de totale durfkapitaalinstroom in 2025 uit op ongeveer 147 euro, waarvan grofweg 40 euro toe te schrijven is aan AI (Techleap en CBS-bevolkingscijfers).

Bronnen: Techleap State of Dutch Tech 2026, Golden Egg Check / Quarterly Startup Report (2026), Dutch Startup Association (januari 2026), CBS bevolkingscijfers.

Durfkapitaal voor AI: hoeveel venture capital gaat naar AI-startups

Achter het jaartotaal schuilt een grillig verloop. Het Nederlandse durfkapitaal beleefde in 2025 een zwak eerste kwartaal en een explosief slot. In het eerste kwartaal werd ongeveer 460 miljoen euro geïnvesteerd, een daling van 59% ten opzichte van het sterke begin van 2024. Daarna trok de markt fors aan: het tweede kwartaal verdubbelde bijna naar 716 miljoen euro, en het vierde kwartaal sloot af op 854 miljoen euro, ruim een verdubbeling jaar op jaar. Die laatste piek werd grotendeels gedragen door een enkele megadeal: de 430 miljoen euro die online supermarkt Picnic ophaalde.

De optelsom van de vier kwartalen komt uit op ongeveer 2,49 miljard euro, wat netjes aansluit bij het jaartotaal van het Quarterly Startup Report. Het signaal is duidelijk: na een aarzelend begin eindigde 2025 met het sterkste investeringskwartaal in jaren. Voor AI-bedrijven specifiek geldt dat zij in dat geheel een groeiend maar nog beperkt aandeel innemen.

De afhankelijkheid van buitenlands kapitaal is bij AI extra groot. Waar over alle sectoren ongeveer 85% van de instroom van buitenlandse investeerders komt, ligt dat bij AI met driekwart net iets lager, maar nog altijd hoog. Vertaald naar bedragen betekent dit dat van de geschatte 0,7 miljard euro AI-funding zo'n 0,5 miljard euro uit het buitenland kwam en slechts ongeveer 0,18 miljard euro van Nederlandse investeerders. Voor een land dat zichzelf graag positioneert als AI-koploper is dat een kwetsbare basis.

• Het investeringsjaar 2025 begon zwak met een daling van 59% in het eerste kwartaal, maar eindigde met het sterkste kwartaal in jaren (Quarterly Startup Report, 2026).
• Van de geschatte AI-funding kwam ongeveer 0,5 miljard euro uit het buitenland en slechts 0,18 miljard euro van Nederlandse investeerders (Techleap, 2026).
• De financieringsfasen verschoven richting later kapitaal: ongeveer 25% van de deals was pre-seed, 40% seed, 20% Series A en 14% Series B of hoger (Golden Egg Check, 2026).
• Gemiddeld haalde een Nederlandse fundingronde in 2025 grofweg 7 tot 10 miljoen euro op, afhankelijk van de gehanteerde dealtelling (Techleap en Golden Egg Check).

Bronnen: Quarterly Startup Report / Golden Egg Check (2025-2026), Techleap State of Dutch Tech 2026, Silicon Canals.

De grootste AI-investeringen en megadeals van 2025-2026

De grootste Nederlandse AI-rondes laten zien waar het kapitaal naartoe stroomt: naar chips, AI-agenten en wetenschappelijke toepassingen. Koploper is Axelera AI uit Eindhoven, dat in februari 2026 meer dan 250 miljoen dollar (ongeveer 211 miljoen euro) ophaalde voor energiezuinige AI-inferencechips. Het bedrijf bestempelt het zelf als de grootste investering ooit in een Europees AI-halfgeleiderbedrijf en bracht zijn totale financiering sinds 2021 boven de 450 miljoen dollar.

De nummer twee is opvallend jong. Wonderful, een Amsterdams platform voor enterprise AI-agenten, werd begin 2025 opgericht en haalde in maart 2026 een Series B van 129,8 miljoen euro op bij een waardering van 1,7 miljard euro. Daarmee is het een van de snelst gegroeide AI-unicorns van Europa. Andere grote rondes gingen naar CuspAI (AI voor materiaalontdekking), Toloka (AI-trainingsdata, met Jeff Bezos als investeerder) en Cradle (generatieve AI voor eiwitontwerp).

De concentratie is groot. De twee grootste AI-rondes, Axelera en Wonderful, vertegenwoordigen samen ongeveer 341 miljoen euro. Dat is een veelvoud van wat de rest van het Nederlandse AI-ecosysteem in een doorsnee jaar ophaalt, en het illustreert hoezeer de cijfers afhangen van enkele uitschieters. Een terugkerend signaal uit de data is bovendien dat Nederland relatief weinig grote pure-AI rondes kent vergeleken met Frankrijk (Mistral) of Zweden (Lovable). Het Nederlandse kapitaal zit vaker in biotech, fintech en deeptech-hardware.

• Chipbedrijf Axelera AI uit Eindhoven haalde met ruim 211 miljoen euro de grootste AI-ronde op en noemt het de grootste investering ooit in een Europees AI-halfgeleiderbedrijf (NL Times, februari 2026).
• Het Amsterdamse Wonderful werd in iets meer dan een jaar een unicorn van 1,7 miljard euro, gedreven door de vraag naar enterprise AI-agenten (EU-Startups, maart 2026).
• De twee grootste AI-rondes samen waren goed voor ongeveer 341 miljoen euro, wat de sterke afhankelijkheid van enkele megadeals onderstreept (NL Times en EU-Startups).
• Een grote pure-AI exit boven 100 miljoen euro bleef in 2025 uit, een opvallend contrast met de levendige biotech- en fintech-overnames in dezelfde periode (Golden Egg Check en Techleap).
• Gevestigde AI-unicorn DataSnipper uit Amsterdam, in 2024 gewaardeerd op 1 miljard euro na een Series B van 100 miljoen dollar, lanceerde in 2025 AI-agenten zonder nieuwe ronde (TechCrunch, 2024).

Bronnen: NL Times (februari 2026), EU-Startups (maart 2026), SiliconANGLE, TechCrunch, Tech.eu, Silicon Canals, TechFundingNews.

Publieke AI-investeringen en overheidsfondsen

De Nederlandse overheid investeert in AI vooral via het Nationaal Groeifonds en gerichte programma's, maar de bedragen zijn bescheiden vergeleken met de buurlanden. De grootste expliciete AI-toezegging is het AiNed-programma, met een plafond van 276 miljoen euro voor de periode 2021-2030. Daarvan is tot nu toe ongeveer 189 miljoen euro daadwerkelijk toegekend. Per 1 januari 2025 zijn de Nederlandse AI Coalitie en AiNed samengegaan in AIC4NL, de nieuwe nationale AI-koepel.

Een belangrijk nieuw element is de AI Factory in Groningen, een nationale supercomputerfaciliteit van 200 miljoen euro. De financiering is netjes in drieën verdeeld: 70 miljoen euro van het Rijk, 70 miljoen euro uit Europese middelen en 60 miljoen euro uit de regio Groningen en Noord-Drenthe. Het expertisecentrum start in 2026 en de supercomputer draait naar verwachting begin 2027 op volle capaciteit. Daarnaast diende Nederland in juni 2025 een aanvraag in voor een nog grotere EU AI Gigafactory.

Internationaal vergeleken blijft Nederland achter. Frankrijk kondigde een nationale AI-investering van 1,5 miljard euro over vijf jaar aan en Duitsland 3 miljard euro over zes jaar. De Nederlandse publieke AI-budgetten zijn structureel kleiner. Ook de bredere onderzoeksuitgaven blijven onder de norm: met 2,29% van het bbp in 2024 ligt Nederland net boven het EU-gemiddelde van 2,2%, maar ruim onder de Europese doelstelling van 3% en ver achter koplopers als Zweden (3,6%) en Belgie (3,4%).

• Het AiNed-programma is met een plafond van 276 miljoen euro de grootste expliciete publieke AI-toezegging, waarvan ongeveer 189 miljoen euro is toegekend (Nationaal Groeifonds, 2026).
• De AI Factory in Groningen wordt voor een derde uit Europese middelen gefinancierd, een voorbeeld van EU-geld dat direct naar Nederlandse AI-infrastructuur vloeit (Rijksoverheid, 2025).
• Optelt men de grootste publieke AI- en deeptech-toezeggingen, dan komt Nederland op ruim 2,8 miljard euro gecommitteerd kapitaal via AiNed, AI Factory, Deep Tech Fonds, PhotonDelta en Quantum Delta samen (Nationaal Groeifonds, Invest-NL, PhotonDelta en NWO).
• Per inwoner investeert Nederland via AiNed structureel minder in AI dan Frankrijk en Duitsland: ruwweg 2 euro per inwoner per jaar tegenover ongeveer 4 tot 6 euro bij de buurlanden (TheAIDaily op basis van Nationaal Groeifonds en nationale begrotingen).
• Een voorstel voor een AI-gigafabriek van 22,5 miljard euro in de Rotterdamse haven, geopperd in het rapport-Wennink, blijft vooralsnog een omstreden advies en geen toezegging (NOS Nieuwsuur, december 2025).

Bronnen: Nationaal Groeifonds, Rijksoverheid, Invest-NL, CBS / OCW in cijfers (mei 2026), Eurostat (december 2025), Europese Commissie, NOS Nieuwsuur.

AI-infrastructuur en datacenters in Nederland

De grootste AI-gerelateerde investeringen in Nederland komen niet van durfkapitaalfondsen of de overheid, maar van de Amerikaanse techreuzen die hier datacenters bouwen. Google investeerde cumulatief 3,7 miljard euro in Nederlandse digitale infrastructuur, met datacenters in de Eemshaven en Winschoten die expliciet op de AI-economie zijn gericht. Microsoft bouwde een campus van ongeveer 2 miljard euro in de Wieringermeer en kocht in september 2025 nog eens 50 hectare grond voor uitbreiding. Amazon committeerde meer dan 1,4 miljard euro aan Nederland over 2025-2027.

Bij elkaar opgeteld vertegenwoordigen de aangekondigde datacenter-investeringen van Google, Microsoft en Amazon ongeveer 7 miljard euro. Dat is meer dan twee keer zoveel als alle grote publieke AI- en deeptech-fondsen samen. Daar komt nog de bijzondere positie van Nebius bij, een AI-cloudbedrijf met hoofdkantoor in Amsterdam dat megacontracten sloot met Meta (27 miljard dollar) en Microsoft (ruim 19 miljard dollar) en waarin Nvidia 2 miljard dollar investeerde. Die capaciteit staat grotendeels buiten Nederland, maar het bedrijf is formeel Nederlands.

Toch blijft Europa in absolute zin een kleine speler in de mondiale AI-infrastructuur. Volgens IDC ging in het tweede kwartaal van 2025 wereldwijd al 82 miljard dollar naar AI-infrastructuur, een stijging van 166% jaar op jaar, en loopt dat richting 758 miljard dollar per jaar in 2029. Daarvan komt slechts 4,7% in de regio Europa, het Midden-Oosten en Afrika terecht, tegenover 76% in de Verenigde Staten en bijna 12% in China. De Nederlandse datacenters zijn dus indrukwekkend voor Europese begrippen, maar bescheiden op wereldschaal. Dat verklaart mede waarom de roep om eigen Europese rekencapaciteit, zoals de AI Factory in Groningen en de aanvraag voor een EU AI Gigafactory, steeds luider klinkt.

• De gezamenlijke datacenter-investeringen van Google, Microsoft en Amazon in Nederland bedragen ongeveer 7 miljard euro, ruim het dubbele van alle grote publieke AI-fondsen samen (Google, DataCenterDynamics en Amazon).
• De regio Europa, Midden-Oosten en Afrika ontvangt slechts 4,7% van de mondiale AI-infrastructuurbestedingen, tegenover 76% voor de Verenigde Staten (IDC, november 2025).
• De Nederlandse datacentermarkt groeit naar verwachting van 1,23 miljard dollar in 2024 naar 3,39 miljard dollar in 2030, een jaarlijkse groei van ruim 18% (Research and Markets, 2025).
• AI-cloudbedrijf Nebius uit Amsterdam tekende een contract van 27 miljard dollar met Meta en kreeg een investering van 2 miljard dollar van Nvidia, al staat de rekencapaciteit grotendeels buiten Nederland (CNBC, maart 2026).
• De economische impact van Google's Nederlandse datacenters wordt geschat op 1,96 miljard euro per jaar aan bijdrage aan het bbp en ongeveer 12.600 ondersteunde banen (Deloitte, geciteerd door Google, 2025).

Bronnen: Google Cloud Press (november 2025), DataCenterDynamics, Amazon (aboutamazon.eu), CNBC (maart 2026), Research and Markets / BusinessWire (2025).

AI-investeringen per regio in Nederland

De Nederlandse AI- en techinvesteringen zijn sterk geconcentreerd in een handvol regio's. Amsterdam en de bredere regio Noord-Holland trekken sinds 2021 ongeveer 60% van al het Nederlandse durfkapitaal aan en leveren ruim 40% van de techbanen. De hoofdstad staat in de top tien van Europese ecosystemen en geldt als het achtste AI-ecosysteem van het continent. Het aandeel AI-gerichte fundingrondes is in Amsterdam met 16,7% zelfs het hoogste van Europa, hoger dan Parijs (12,8%) en Londen (11,9%).

Naast Amsterdam is Brainport Eindhoven het tweede zwaartepunt, vooral voor hardware en chips. De regio is het derde grootste Nederlandse ecosysteem qua durfkapitaal en staat wereldwijd derde in actieve patenten per inwoner. Hier zit de basis van de Nederlandse AI-hardware: het Brainport Partner Fund van 219 miljoen euro (ASML, NXP en Philips) en een investering van 80 miljoen euro van ASML in de TU Eindhoven onderstrepen die positie. Delft en Rotterdam vormen samen een derde cluster, met TU Delft als de Nederlandse instelling met de hoogste spin-off-waarde.

• De regio Amsterdam trekt al sinds 2021 ongeveer 60% van het Nederlandse durfkapitaal aan en heeft het hoogste AI-aandeel in fundingrondes van heel Europa (Dealroom, 2026).
• Brainport Eindhoven is het hart van de Nederlandse AI-hardware, met het Brainport Partner Fund van 219 miljoen euro en een wereldwijde derde plaats in patenten per inwoner (Brainport Eindhoven / Dealroom, 2025).
• De Nederlandse universitaire spin-offs vertegenwoordigen samen meer dan 13,4 miljard dollar aan waarde, met TU Delft als koploper en vijftiende van Europa (European University Spinout Report, 2025).
• Het quantum-ecosysteem is verdeeld over vijf regio's: Delft, Eindhoven, Leiden, Twente en Amsterdam, met Delft als wetenschappelijk zwaartepunt (Quantum Delta NL, 2025).
• Drie sectoren, gezondheid, voeding en transport, waren samen goed voor ongeveer 2 miljard euro, meer dan de helft van al het Nederlandse durfkapitaal in 2025 (Dealroom, 2026).

Bronnen: Dealroom (Netherlands en Brainport Eindhoven guides), Techleap State of Dutch Tech 2025, Prosus en Dealroom State of AI in the Netherlands (2025), European University Spinout Report 2025, Quantum Delta NL.

Bedrijfsinvesteringen in AI en het rendement

Naast durfkapitaal investeren Nederlandse bedrijven ook zelf in AI, als onderdeel van hun IT- en innovatiebudgetten. De totale ICT-investeringen in Nederland kwamen in 2024 uit op 35,5 miljard euro, ruim 15% van alle investeringen in de economie. De R&D-uitgaven van Nederlandse bedrijven bedroegen in 2023 zo'n 24,2 miljard euro. Het AI-gebruik groeit hard: in 2025 zette 33% van de Nederlandse bedrijven met tien of meer werknemers AI in, tegen 22,7% in 2024 en ongeveer 14% in 2023.

De bedrijfsbestedingen aan AI versnellen wereldwijd. Volgens Menlo Ventures verdrievoudigden de enterprise-bestedingen aan generatieve AI naar 37 miljard dollar in 2025, van slechts 1,7 miljard dollar in 2023. De grootste categorieen waren copilots (8,4 miljard dollar) en programmeerhulpmiddelen (7,3 miljard dollar). Onderzoeksbureau ISG becijferde dat de gemiddelde AI-besteding per grote onderneming in 2025 met ongeveer 3,4 miljoen dollar steeg, goed voor bijna een derde van de totale stijging van het IT-budget. Voor Nederland bestaat geen officieel gemiddeld AI-budget per bedrijf, maar de CBS-cijfers over ICT-investeringen en het snel stijgende AI-gebruik wijzen in dezelfde richting.

Het rendement op AI-investeringen blijft een gevoelig punt. Volgens McKinsey haalt slechts 5,5% van de organisaties wereldwijd echte financiele waarde uit AI, gedefinieerd als meer dan 5% van het bedrijfsresultaat dat aan AI is toe te schrijven. Tegelijk rapporteert Deloitte dat 74% van de bedrijven zegt dat hun meest geavanceerde AI-initiatieven de rendementsverwachtingen halen of overtreffen. Het verschil zit in de uitvoering: de zogeheten high performers halen volgens McKinsey ongeveer 10,30 dollar terug per geinvesteerde dollar, terwijl de rest blijft steken op productiviteitswinst zonder duidelijk financieel effect.

• Nederlandse bedrijven investeerden in 2024 voor 35,5 miljard euro in ICT, terwijl het AI-gebruik onder grotere bedrijven steeg naar 33% in 2025 (CBS, 2025).
• Wereldwijd verhoogt 88% van de bedrijven het AI-budget in 2026, gedreven door de opkomst van agentische AI (PwC, 2026 AI Business Predictions).
• De grote belofte van rendement wordt nog door een minderheid waargemaakt: slechts 5,5% van de organisaties haalt meetbare financiele waarde uit AI (McKinsey, State of AI 2025).
• De Europese AI-markt groeit naar verwachting naar 144,6 miljard dollar in 2028, met een jaarlijkse groei van ruim 30% (IDC, maart 2025).
• Regelgeving en compliance vormen volgens 38% van de bedrijven de grootste barriere voor AI-rendement, een stijging van tien procentpunt ten opzichte van het jaar ervoor (Deloitte, 2025).

Bronnen: CBS (Digitalisering en kenniseconomie 2025), McKinsey State of AI 2025, Deloitte State of Generative AI in the Enterprise, PwC 2026 AI Business Predictions, IDC Worldwide AI Spending Guide (2025).

Knelpunten: de scale-up gap en het talentparadox

Het grootste probleem van de Nederlandse AI-sector is niet het talent of de ideeen, maar het kapitaal om door te groeien. Nederlandse AI-startups groeien veel minder vaak door naar scale-up dan hun concurrenten. Slechts 21,2% van de Nederlandse AI-startups maakt die stap, tegenover 31,1% in de EU en maar liefst 80,9% in de Verenigde Staten. Voor het hele ecosysteem geldt een vergelijkbaar patroon: de algemene Nederlandse scale-up-ratio ligt op 21,6%, tegen 24,1% in de EU en ruim 50% in de VS.

Die scale-up gap heeft een prijs. Zou Nederland het Europese gemiddelde halen, dan zouden er op de huidige 1.296 AI-startups ongeveer 128 extra AI-scale-ups ontstaan. Dat zijn 128 bedrijven die nu blijven steken in de vroege fase, vaak doordat ze geen Nederlands groeikapitaal kunnen vinden en afhankelijk worden van Amerikaanse investeerders, of helemaal niet doorgroeien. Het kapitaaltekort, niet het talenttekort, is hier de bottleneck.

• Slechts iets meer dan een vijfde van de Nederlandse AI-startups groeit door naar scale-up, ver onder het EU-gemiddelde en bijna vier keer minder dan in de VS (Techleap, 2026).
• Bij het Europese doorgroeitempo zou Nederland naar schatting 128 extra AI-scale-ups tellen op het huidige aantal van 1.296 AI-startups (TheAIDaily op basis van Techleap, 2026).
• De afhankelijkheid van buitenlands kapitaal maakt de Nederlandse AI-sector kwetsbaar: driekwart van het AI-geld komt van vooral Amerikaanse investeerders (Techleap, 2026).
• Het aantal nieuwe startups dat substantieel kapitaal ophaalt daalde naar 117 in 2025, het laagste niveau in jaren, een zorgwekkend signaal voor de toekomstige pijplijn (Techleap, 2026).
• Europese pensioenfondsen alloceren slechts 0,009% aan durfkapitaal, tegen 0,028% in de VS, een structurele reden waarom Europees groeikapitaal schaars blijft (Atomico, 2025).

Bronnen: Techleap State of Dutch Tech 2026, Atomico State of European Tech 2025, Dutch Brief.

Prognoses voor AI-investeringen 2026-2030

De vooruitzichten voor AI-investeringen blijven sterk, ook al verschuift de aard ervan. Wereldwijd verwacht Gartner dat de bestedingen aan generatieve AI in 2025 al 644 miljard dollar bereiken, met een groei van ruim 76% ten opzichte van 2024. Voor 2026 voorspelt Gartner dat de totale wereldwijde IT-uitgaven met 13,5% stijgen naar 6,31 biljoen dollar, voor een groot deel gedreven door AI. IDC verwacht dat agentische AI in 2029 goed is voor meer dan een kwart van alle wereldwijde IT-bestedingen.

Voor Nederland specifiek zijn er weinig harde langetermijnprognoses, maar de richting is duidelijk. De combinatie van groeiende datacenter-investeringen, de nieuwe AI Factory in Groningen, de aanvraag voor een EU AI Gigafactory en een hoge talentdichtheid wijst op een sector die de komende jaren verder opschaalt. De grote vraag is of het Nederlandse en Europese groeikapitaal die ontwikkeling kan bijbenen, of dat steeds meer waarde naar Amerikaanse investeerders blijft vloeien.

• De wereldwijde GenAI-bestedingen bereiken volgens Gartner in 2025 al 644 miljard dollar, waarvan ongeveer 80% naar hardware zoals servers en chips gaat (Gartner, maart 2025).
• De Europese AI-markt groeit naar verwachting naar 144,6 miljard dollar in 2028, waarbij generatieve AI van een kwart naar een derde van de markt stijgt (IDC, 2025).
• Agentische AI wordt in 2029 goed voor meer dan een kwart van alle wereldwijde IT-bestedingen, met meer dan een miljard actieve AI-agenten (IDC, september 2025).
• De Nederlandse datacentermarkt verdrievoudigt naar verwachting tot 3,39 miljard dollar in 2030, een directe weerslag van de AI-vraag (Research and Markets, 2025).

Bronnen: Gartner (2025-2026), IDC (2025), Research and Markets (2025).

Belangrijkste conclusies

• Nederland investeert recordbedragen, maar minder dan zijn talent rechtvaardigt. Met 2,64 miljard euro durfkapitaal in 2025 en circa 0,7 miljard euro naar AI is het derde topjaar op rij een feit, maar het AI-aandeel van 27% blijft onder het EU-gemiddelde van 32%.
• De grootste AI-miljarden komen van buitenlandse techreuzen. De datacenter-investeringen van Google, Microsoft en Amazon (samen ongeveer 7 miljard euro) overtreffen alle publieke AI-fondsen ruimschoots.
• Deeptech is de Nederlandse kracht. Met 41% van het durfkapitaal naar deeptech en een tweede plaats per capita in halfgeleiders bouwt Nederland vooral aan de hardware onder AI: chips, fotonica en quantum.
• De scale-up gap is het kernprobleem. Slechts 21,2% van de Nederlandse AI-startups groeit door naar scale-up, tegen 31,1% in de EU en 80,9% in de VS. Bij het EU-tempo zou Nederland ongeveer 128 extra AI-scale-ups tellen.
• Talent zonder kapitaal. Nederland heeft de hoogste AI-talentdichtheid van Europa, maar driekwart van het AI-kapitaal komt uit het buitenland en publieke budgetten blijven achter bij Frankrijk en Duitsland.
• Mondiaal is de kloof enorm. De EU trok in 2025 maar 15,8 miljard dollar AI-durfkapitaal aan tegenover 194 miljard dollar in de VS, een verhouding van ongeveer een op twaalf.

Bronnen: Techleap, Dealroom, OESO, Stanford HAI, Nationaal Groeifonds, CBS, Google, DataCenterDynamics. Volledige bronvermelding onderaan deze pagina.